 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| BURUNÖREN
KÖYÜ MUTFAĞI |
|
|
Anadolu’nun her tarafında, bilhassa kırsal bölğelerde yaşayan insanların beslenmeleri ile Burunören köyü ve çevresindeki köylerde yaşayan insanların beslenmeleri aynı olup, birbirinden farkı yoktur. Yapılan bir istatistiğe göre halk ekmek ve çörek gibi hamur işleri sayesinde günde 3.000 civarında kalori alabildiği ve bunun ;
% 80 sini
Hububattan % 2 sini
Sebze ve hayvani yağlardan % 7 sini
Süt ve süt mamülü yiyeceklerden ve yumurtadan % 1 ini
Et mamüllerinden
elde edildiği belirtilmektedir. Şimdi sırası ile Burunören köyü insanlarının ençok yedikleri yemeklerden bir kaçının pişirilip hazırlanmasına değinelim.
MANTI
YEMEĞi :
Mantı buğday unundan yapılan bir yemek çeşididir. Son yıllarda adını duyuran mantıyı köyümüz insanları yıllarca sofralarından eksik etmemişlerdir. Türkiye’de mantı adı nerede söylense orada , sucuk
ve pastırmada olduğu gibi Kayseri
adı hatıra gelir ve insanlar öyle alğılar. Fakat bilinmeyen bazı yönleri vardır. Oda Kayseri şehir merkezi ve çevresinde olduğu
gibi çokları bu yemek çeşidini tanımazlar bile.Mantı Kayseri’nin bazı yöreleri ile köyümüzde içinde olmak süretiyle Niğde, Sivas, Çorum, Yozgat ve Tokat yörelerinde
yapılıp yenilmektedir. Mantılık un eriştelik unda
olduğu gibi, kaliteli buğdayın unundan yapılır. Bunda maksat mantı yemeğinin renğinin düzgün olması ve pişirildikten sonra mantının kendini dağıtmaması içindir.
Mantı yapmak için hazırlanan un bir leğen içinde su ile yoğrulurken, içine pişirilmesi esnasında dağılmaması
için bir kaç yumurta kırılır. Bu karışım
iyi bir şekilde yoğurduktan sonra,
sert bir hale gelen hamur ufak top
şeklinde “ bezi „ adı verilen
parçalar halinde yuvarlanıp dizilir. Bezi haline getirilen
hamur, ekmek
tahtası üzerinde ufra adı verilen ve tahtaya
yapışmaması için kulla- nılan un ile yufka ekmek açar gibi hamur açılır. Ondan sonra
hanği çeşit bir mantı yapılacaksa ona göre açılan hamur bir bıçak ile kesilir. Bu çeşitler arasında etli mantı, patatesli mantı ve
yoğurtlu mantı gibi isimlerle bilinip
yapılanlar vardır. Etli ve patatesli
ve peynirli mantılar köyümüzde “ yumma „ mantı olarak adlandırılır. Ekmek tahtası üzerinde yufkaca açılan
hamur küçük küçük kareler şeklinde kesilir.
Köyde
yapılan bu aşamadaki işe “ mantı kesme „ denir. Kesilen
karelerin içine eğer etli mantı
yapılacaksa ; Önceden hazırlanan et kuş
başından daha küçük şekilde
kesilip içine, tuz, biberden sonra isteme göre içine
baharatlar atılıp karıştırılır. Hazırlanan bu et kare veya dikdörtgenler
şeklinde kesilen hamurların içine
yeteri kadar koyup karşılıklı
iki kenarını birbirine denk getirip etin kayıp
içinden çıkmaması için
kavuşturulup yapıştırılır. Eğer
patatesli mantı yapılacaksa mantının
içi kaynamış
patates ezilerek içine ince olarak
doğranan soğanın üzerine tuz, nane, biber attıktan sonra karıştırarak açılan
hamu run içine azar azar koyulur.Eğer mantı peynirli olarak yapılmak isteniyorsa genellikle çanak içinde muhafaza
edilen peynirin içine soğan doğradıktan
sonra tuz, biber, nane atıldıktan sonra karıştırıp kesilen mantı karelerinin içine azar azar koyup köylümüzün dilinde “mantı sıkma „ olarak bilinen işlem ile yapılmış olur.
| Mantı
Çeşidinin Adı : |
İçine
katılan Malzeme |
Pişirme
süresi : |
| Etli
Mantı |
Et,
Soğan, maydonoz,kırmızı tozbiber,nane, tuz |
30
Dakika |
| Patatesli
Mantı |
Kaynatılmış
patates, tuz, kırmızı toz biber,soğan,nane, |
20
Dakika |
| Peynirli
Mantı |
Biraz
çanak peyniri,soğan,tuz,kırmızı toz
biber,nane |
20
Dakika |
| Yoğurtlu
Mantı |
Her
çeşit mantının yoğurt ile karıştırılması. |
|
Bu şekilde hazırlanan hamur ; etli, patatesli veya peynirli mantı olarak yapıp hazırlanmış olur. Bundan sonra hazırlanan mantı ateş üzerinde yarı kaynatılmış su içine atılarak kaynatılır. Kaynatna işi 20 dakika ile yarım saat arasında bir zaman alır. Bu arada kaynatılan mantı yapışmaması ve suyunun taşmaması için karıştırılır.
Kaynatılıp pişirilen mantı biraz
soğuması için bekletilirken üzerine dökülecek
yağ hazırlanır. Isıtılan tereyağın
içine kırmızı toz biberden biraz atılarak renk
vermesi sağlanırken bir dibek içinde ezilip tuz
ile karıştırılan samırsak ve üzerine ayreten
dökülen yoğurt mantıya bambaşka bir tad verir.
Yalınız yoğurtlu mantı kesilirken
içine bir şey konmaz. Fakat çeşitli
şekillerde kesilir. Pişirildikten sonra soğuması için bekletilir. Soğuyan mantı bir ilistirde
suyu süzüldükten sonra sulandırılmış
yoğurt ile karıştırılır. Daha sonra tava içinde, tereyağı ve kırmızı toz biber ısıtılıp üzerine
dökülüp yüzüne renk verirken
içine ezilmiş tuzlu samursak koymakda ihmal edilmez.
Her yörede bir başka şekilde hazırlanıp pişirilmiş olsada ben burada Burunören köyünde bir mantı yemeğinin (aşının) nasıl pişirilip sofraya geldiğine değindim.
TARHANA ÇORBASI :
Tarhana çorbasını Anadoluda bilip tanımayan yok gibidir. Bilmiyorum diyenler olsada bilmedikleri kendi yörelerinde
başka isimler ile tanınma-sından dolayıdır. Mesâla
bazı lokanta ve resturantlarda müşterilerine yayla
çorbası diye servis yaptıkları gibi. Her ne kadar başka yörelerde çeşitli
isimler altında hazırlanıp pişirilsede ben
burada köyümüzde bir tarhana çorbasının
nasıl pişirilip sofraya geldiğine değineceğim.
Tencere içinde kaynayan suyun içine aileye yetecek miktardaki tarhana muhafaza edilen küb içinde çıkartıldıktan sonra tencereye konur. Tencere içinde çözülmeye başlayan tarhana aðaç bir kaşık ile yavaş
yavaş karıştırılır. Bunda amaç
yoğurdun kesilmesini önlemek ve özelliğini bozmamasını önlemek içindir. Yirmi dakika ile çokluğuna
göre yarım saat süren karıştırma
işinden sonra tarhana kaynatma denilen işlem kazanın ateşten
uzaklaştırılması ile sona erer.
Kaynayan tarhana henüz kazanda iken bir tava içerisinde kızdırılmış yağın içine narpuz kurusu, kekik ve kırmızı toz biber atıp kızartıkktan sonra kazanda bekletilen
pişmiş tarha- nanın üzerine dökülür.
Bundan sonra tabaklara konularak servis
yapılır. Dahada cazip
olanı ise; büyük leğen içine
boşaltıktan sonra kışın yanan soba üzerinde içi kızartılmış yufka ekmek ile ağzı
yakmaması için ağaç kaşıklar ile
tabaktaki veya leğendeki tarhana ile ağız arasındaki kaşık trafiği ve etrafa yayılan kendisine
has kokusu etrafa yayılır. Tarhananın kokusu yemem karnım tok diyenleri dahi iştaha getirir.
ERİŞTE - ( Erişte yemeği ) :
İçine su koyulmuş tencere yanan ocağın üzerine koyarak kaynaması beklenir. İlk kaynama esnasından sonra pişirilecek erişte suyun içine atılarak karıştırılır. Yaklaşık 10 - 15 dakika pişirdikten sonra ateşten alınıp bir ilistirden yani süzgeç ile suyu iyice süzülür.
Süzülen erişte hazırlanan yayvan bir kab içine başaltıldıktan sonra üzerine ısıtılan tereyağı dökülüp karıştırılır. Böylece erişte yenmesi için hazır duruma getirilmiş olur. Yanına bir baş kuru soğan, soğuk ayran ve yufka ekmekte konursa, sofranın güzelliği ve yemeğin tadı bir başka olur.
<<
KADINLARIMIZ>> |
|
 |
 |
 |
 |
|
 |